معاملات فیوچرز چیست؟

29

می توان به قطعیت گفت که تقریبا همه مردم در طول زندگی خودشان به صورت مداوم و یا به صورت مقطعی خرید و فروش و یا به اصلاح معامله را تجربه کرده اند و از شکل کلی و یا از جزئیات قواعد آن اطلاع دارند. این مسئله از یک نکته سرچشمه می گیرد و آن نکته حاکی از این است که خرید و فروش به نوعی از بدیهیاتی ست که به یک قسمت از زندگی مدرن تبدیل شده است. باید گفت که خرید و فروش و یا معاملات در طول تاریخ بشر کمک حال عموم مردم بوده و هدف از به وجود آمدن آن را می توان سعی بر ایجاد آسایش آن ها بر پایه تبادل امن بین آن ها در نظر گرفت. به روز شدن لحظه ای این پدیده در طول زمان باعث شده که با سبک زندگی مردم منطبق مانده تا از کارایی آن کاسته نشود. زیرا که با پیشرفت بشر این قواعد معاملاتی مسلما بیش از پیش حائز اهمیت بوده و از حساسیت بیشتری برخوردار شده است. ایجاد بازارها و بسترهای گوناگون در زمینه های مختلف و وجود نوسانات بیشتر در طول بازه های زمانی کوتاه تر را می توان از عواملی نام برد که حساسیت این موضوع را دو چندان کرده است. وجود نوسانات در بازارهای مختلف یکی از مهم ترین چالش هایی ست که نیازمند ارائه یک و یا چند راه حل بوده که در اینجا یکی از این راه حل ها که معاملات فیوچرز و یا همان معاملات آتی نام دارد را بیشتر بررسی کرده و سعی می کنیم با جنبه های مختلف آن آشنا شویم. اگر شما هم راجع به این موضوع کنجکاو هستید با ما همراه باشید.

 

معاملات فیوچرز چیست؟

در بازارهای مالی اصولا معاملات به دو صورت شکل می گیرد: لحظه ای (spot) و آتی (futures)

در اینجا به توضیح معاملات فیوچرز و یا آتی پرداخته و آن را به صورت دقیق بررسی می کنیم. همانطور که اشاره کردیم خرید و فروش و انجام معاملات دیگر به سادگی گذشته نیست و پیچیدگی های مختص به خود را پیدا کرده است. به عنوان مثال یکی از این چالش ها را می توان به این صورت توصیف کرد که فرض کنیم یک شخص می خواهد به اجرای یک پروژه ی بزرگ اقدام کند. اصولا به ثمر نشستن یک پروژه بزرگ ممکن است مدت زمان زیادی را صرف کند. در این مدت زمان امکان این وجود دارد که مثلا مصالح مورد نیاز شخص دچار نوسان شده و قیمت آن ها افزایش پیدا کند. در این صورت این فرد باید در تمام برآورد های پیشین خود تجدید نظر کرده و متحمل ضرر شود. زیرا که باید درصد بیشتری هزینه را بابت همان جنس پرداخت کند. حال هر چه وضعیت اقتصادی محل موردنظر شکننده تر و دارای نوسانات قیمتی بیشتری باشد، احتمال بروز این مشکل افزایش پیدا می کند. حال برای حل این مشکل راه حلی که در نظر گرفته شده به این صورت است که شما به عنوان خریدار با یک فروشنده به یک توافق دست پیدا می کنید که در عوض یک قیمت مشخص و در یک تاریخ مشخص در آینده، فروشنده کالای مورد نظر را در اختیار شما بگذارد. نکته مهم این است که اگر تا سررسید تاریخ این قرارداد قیمت آن کالا تغییر کند، فروشنده نمی تواند این تغییر را در قرارداد اعمال کند و باید آن کالا را با همان قیمت توافق شده در گذشته به شما بفروشد. حال ممکن است که قیمت اجناس موردنظر در طول این مدت ثابت بماند و یا حتی کاهش پیدا کند. در صورت کاهش پیدا کردن ارزش کالا نیز شما به عنوان خریدار باید همان قیمت گذشته را پرداخت کرده و هزینه بیشتری را نسبت به گذشته پرداخت کنید. این نوع از قرارداد که خریدار و فروشنده به یکدیگر برای انجام یک تبادل در آینده به توافق می رسند، معاملات فیوچرز و یا معاملات آتی می گویند. همانطور که توضیح دادیم شما چه خریدار باشید و چه فروشنده، ممکن است در سررسید تاریخ قرارداد متحمل سود و یا ضرر شوید ولی هدف از عقد چنین قراردادی را می توان اینگونه توضیح داد که شما می توانید پس از انعقاد قرارداد بدون نگرانی از نوسان هایی که ممکن است در آینده اتفاق بیافتد، برای محتوای قرارداد برنامه ریزی کرده و روی برآوردهای مالی خودتان حساب کنید و آن را نهایی بدانید. در ادامه این مقاله به طور دقیق تر هدف های قرارداد فیوچرز را بررسی می کنیم. در اینجا باید ذکر کنیم که این نوع از قرارداد صرفا محدود به خرید و فروش یک کالا و جنس نبوده و امکان این وجود دارد که در زمینه های مختلف دیگر نیز این قرارداد منعقد شود که در ادامه بیشتر آن ها را بررسی می کنیم. در اینجا سعی می کنیم مواردی را که می توانند بستری برای ایجاد این نوع از معاملات باشند ذکر کنیم. اولین مورد همانطور که اشاره کردیم معامله یک کالا می باشد. حال این کالا می تواند مصالح ساختمانی همانند سیمان و تیرآهن باشد و یا اینکه می تواند یک کالای پتروشیمی مثل گاز طبیعی و یا روغن موتور را پوشش دهد. مورد دومی که معاملات فیوچرز در آن اتفاق می افتد، بازار سهام است. به این معنی که خریدار و فروشنده یک معامله آتی برای میزان مشخصی از سهام در تاریخی مشخص و یک قیمت از پیش تعیین شده انجام می دهند. زمینه ی بعدی که می تواند بستر این نوع از معاملات باشد، بازار ارز است. هر نوع ارز و اعتبار اعم از واحدهای پولی مثل دلار و یورو و یا ارزهای مجازی همانند بیت کوین و اتریوم. فلزهای گرانبها نیز از این قائده مستثنی نبوده و اجناسی همچون پلاتینیوم و طلا نیز می توانند محتوای این مدل از قرارداد باشند. مثال آخری هم که می توانیم ذکر کنیم انواع اوراق قرضه و یا سهام های دولتی ست. پس باید در نظر بگیریم که معاملات فیوچرز تقریبا محدودیتی در این زمینه نداشته و شما می توانید با خیال راحت از این امکان استفاده کنید.

پیشنهاد ما به شما این است که مقاله معرفی انواع دستورات خرید و فروش در بازارهای جهانی و تفاوت آنها را مطالعه کنید.

توافق بر سر شرط معاملات فیوچرز

هدف از انجام معاملات فیوچرز

به طور کلی می توانیم هدف از انجام این نوع از معاملات را به دو دسته تقسیم کنیم. در ابتدا به یکی از هدف های معاملات فیوچرز اشاره کردیم که می توانیم نام آن را پوشش ریسک و یا همان Hedgers ذکر کنیم. دسته ی دیگر را نیز می توانیم سفته بازی و یا Speculators خطاب کنیم. همانطور که در ابتدای این مبحث توضیح دادیم پوشش ریسک به این مهم اشاره دارد که طرفین قرارداد با نهایی کردن این قرارداد سعی  می کنند که از هر نوع نوسانی که ممکن است در آینده اتفاق بیافتد خود را ایمن کرده و تا حد ممکن از هر نوع ریسکی دوری کنند. ولی در دسته دیگر هدف از انعقاد این قرارداد کسب سود از همین نوسان هایی ست که ممکن است در آینده اتفاق بیافتد و در اصل شخص نیازی به دارایی موردنظر ندارد. این مدل از معاملات فیوچرز بیشتر توسط تحلیل گرانی شکل می گیرد که با پیش بینی که از تغییر قیمت یک دارایی در آینده دارند، سعی می کنند که از این نوسان به سود دست پیدا کنند. حال می تواند این شخص فروشنده باشد و این امکان نیز وجود دارد که خریدار قرارداد باشد. برای مثال فرض کنیم شخصی پنج هزار عدد سهام یک کمپانی را در اختیار دارد که در حال حاضر قیمت هر سهم ده هزار تومان است. بنابر تحلیل این شخص ارزش این سهم در شش ماه آینده افت پیدا کرده و به شش هزار تومان می رسد. اگر این تحلیل به واقعیت تبدیل شود این شخص با فروش این سهام ها با قیمت حال حاضر در یک قرارداد فیوچرز می تواند در تاریخ مورد نظر به سود دست پیدا کرده و در انتهای قرارداد بتواند سهام بیشتری را در اختیار بگیرد. مسلما به عنوان خریدار نیز این امکان وجود دارد که شما بتوانید با تحلیل صحیح و انجام معاملات فیوچرز به سود دست پیدا کنید. البته واضح است که سفته بازی ریسک قابل توجهی داشته که شما می تواند در صورت اشتباه متحمل ضرر قابل توجهی شوید.

مطالعه مقاله نکات طلایی مدیریت ریسک و سرمایه گذاری را پیشنهاد میکنیم.

نکات مهم در معاملات فیوچرز

همانطور که گفتیم کلیت این معامله حاکی از این است که طرفین تعهد می دهند که مورد ذکر شده در قرارداد را در یک تاریخ مشخص در آینده و با قیمت تعیین شده از قبل، خرید و فروش کنند. حال در ذیل به نکاتی اشاره می کنیم که بهتر است قبل از ورود به قرارداد های فیوچرز از آن ها اطلاع داشته باشید.

  • ارزش قرارداد فیوچرز با نوسان ارزش دارایی مورد معامله متغیر است. این نکته بدین معنی ست که هر چه ارزش این دارایی افزایش و یا کاهش پیدا کند، ارزش قرارداد نیز به همان نسبت تغییر می کند.
  • قراردادهای فیوچرز قابل معامله هستند. یعنی که مثلا شما به عنوان خریدار می توانید آن را به شخص دیگری واگذار کنید و از آن پس شخص مورد نظر باید به تعهدات ذکر شده عمل کند. این قائده برای فروشنده نیز صدق می کند.
  • در قراردادهای فیوچرز انجام تعهدات برای هر دو طرف اجباری است و باید به موارد ذکر شده جامه ی عمل پوشانده شود. در هر کشور سازمان هایی مستقر هستند که نسبت به انجام گرفتن این مهم اطمینان حاصل می کنند. همانند SEBI در کشور هند.
  • به انجام رسیدن قرارداد فیوچرز یه روند استاندارد داشته و امکان این که یک شخص آن را تغییر داده و شخصی سازی کند وجود ندارد و به هیچ عنوان مفاد و روند آن پس ار انعقاد قابل مذاکره نیست.

اهرم در معاملات فیوچرز

در این نوع از معاملات مبحثی به نام لوریج (leverage) و یا اهرم وجود دارد و بدین معنی ست که شما می توانید در معاملات فیوچرز از اهرم بالا استفاده کرده و به جای پرداخت صد درصد از ارزش قرارداد فقط یک درصد مشخص از آن را که اصطلاحا میزان اولیه مارجین (initial margin amount  ) نام دارد، پرداخت کنید. می توانید اهرم را یک وام تصور کنید که صرافی در اختیار شما می گذارد. به این صورت که شما به نسبت اهرمی که استفاده میکنید، سرمایه دریافت می کنید. حال هر چه این ضریب بیشتر باشد سود وضرر شما نیز به همان میزان افزایش یافته و روی سرمایه شما اثر می گذارد. به طور مثال با استفاده از اهرم سه، سه برابر میزان پرداخت شده سرمایه دریافت کرده و در نهایت نیز سود و یا ضرر شما سه برابر می شود.

نکته دیگری که باید به اشاره کنیم تفاوت معاملات فیوچرز و معلاملات آپشن است. زیرا که ممکن است خیلی ها این دو را همانند هم تصور کنند و دچار اشتباه شوند. برای جلوگیری از بروز این اشتباه با یک مرور کلی بر معاملات آپشن، تفاوت های این دو را ذکر می کنیم.

اهداف فیوچرز- مذاکره

تفاوت های معاملات فیوچرز و معاملات آپشن

در ابتدا برای درک بهتر این مسئله یک توضیح مختصر راجع به معاملات آپشن می دهیم. به طور کلی می توانیم این نوع معاملات را به دو دسته تقسیم کنیم که می توانیم نام آن ها را اختیار خرید و اختیار فروش بگذاریم. همانطور که از نام این دو تا حدی مشخص است، در مدل اول شما اختیار خرید یک دارایی و در مدل دوم اختیار فروش آن را دارید. در این نوع از قرارداد نیز یک تاریخ انقضا در نظر گرفته شده و علاوه بر آن یک قیمت هدف نیز ذکر می شود. شما مجاز هستید که در مدت زمان اعتبار این قرارداد بعد از رسیدن ارزش آن دارایی به قیمت هدف اقدام به خرید و یا فروش آن کنید. ولی فرق اساسی آن با معاملات فیوچرز در این است که شما بر خلاف معاملات فیوچرز “اجباری” برای به سرانجام رساندن این قرارداد ندارید و می توانید با پرداخت صرفا پاداش و یا اصطلاحا premium از اجرای قرارداد سر باز بزنید و خود را معاف کنید. در طرف دیگر در معاملات فیوچرز خریدار و فروشنده موظف هستند که به صورت قطعی در تاریخ ذکر شده به تعهدات خود عمل کنند. در نهایت برای درک بهتر از معاملات آپشن یک مثال میزنیم. می توانیم در نظر بگیریم که طرفین یکی از این قرارداده توافق می کنند که یکی از آن ها در صورت این که مثلا ارزش یک سهام مشخص به بیست هزار تومان برسد آن را خریداری کند. فرض کنیم که قیمت حال حاضر این سهم در حال حاضر شانزده هزار تومان است. اگر قیمت این سهم به یک باره در طول اعتبار قرارداد به بیست و پنج هزار تومان برسد شما به عنوان خریدار در هر سهم پنج هزار تومان سود کردید. حال اگر قیمت سهم در طول مدت اعتبار قرارداد به قیمت هدف نرسد، قرارداد باطل شده و خریدار باید پاداش قیمت و یا premium را پرداخت کند. در قرارداد اختیار فروش نیز همین قاعده حاکم است. این نوع از معاملات به دو دسته آپشن آمریکایی و آپشن اروپایی تقسیم شده که توضیح آن در این مقاله نمی گنجد.

 

ممنون که همراه ما بودید. برای شما سلامتی و روزهای پرسود را آرزو داریم.

منبع: adigitalblogger

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.