آربیتراژچیست و انواع آن کدام است و چه کاربردی دارد؟

86

بازار های مالی امروز مثل گذشته به هم پیوسته هستند. سرمایه گذاران می توانند با استفاده از یک لپتاپ با دسترسی به اینترنت و یک حساب کارگزاری ، دارایی هایی را در کل دنیا در عرض چند ثانیه خریداری کرده و بفروشند. برایتان جذاب نیست اگر بتوانید یک سهام یا ارز ارزانی را در یک بازار بخرید و آن را در بازار دیگر با قیمت بالاتر از آن بفروشید ؟

از نظر تئوری ، این امکان وجود دارد و “آربیتراژ” نامیده می شود. یعنی راهی بدون ریسک برای کسب سود.

در ادامه این مقاله به طور مفصل به بررسی مفهوم آربیتراژ پرداخته و با ذکر نمونه و انواع آربیتراژ، به شما در درک این موضوع کمک خواهیم کرد. پس تا انتهای مطلب همراه من باشید.

فهرست عناوین این مقاله:

آربیتراژ (arbitrage) چیست؟

آربیتراژ(arbitrage) عمل خرید یک سهام در یک بازار و به طور همزمان فروش آن در بازار دیگری با قیمت بالاتر است که بدین وسیله معامله گران از مابه تفاوت موقت قیمتی در هر سهم سود می برند. در بورس اوراق بهادار ، تریدر ها اغلب با خرید سهام در یک صرافی خارجی که هنوز قیمت سهام مطابق با نوسان نرخ تبدیل ارز تعیین نشده است، از فرصت آربیتراژ استفاده می کنند. بنابراین قیمت سهام در یک صرافی خارجی  در مقایسه با قیمت همان سهم در صرافی محلی پایین تر است. اگرچه این ممکن است از نظر افراد آموزش ندیده یک معامله پیچیده به نظر برسد، ولی معاملات آربیتراژ در واقع کاملاً ساده هستند و کم خطر محسوب می شوند.

از نظر اقتصادی ، آربیتراژ به معنای استفاده از فرصتی است که در آن بلافاصله کالا یا خدماتی را با قیمتی متفاوت از قیمت اولیه معامله می کنند. به بیان ساده تر، اگر یک فرد معامله گر چیزی را ارزان بخرد و گران بفروشد ، می گوییم عمل  آربیتراژ  صورت گرفته است.

واژه نامه اقتصادی ، فرصت آربیتراژی را چنین تعریف می کند: “فرصتی برای خرید دارایی با قیمت پایین و بلافاصله فروش آن را در بازار دیگری و با قیمتی بالاتر .”  یعنی اگر شخصی بتواند چیزی را به قیمت 5 دلار بخرد و آن را در بازاری دیگر به قیمت 20 دلار بفروشد و طی همین معامله 15 دلار سود کند؛ در واقع آربیتراژ کرده و این 15 دلار به دست آمده نشان دهنده سود آربیتراژی  او خواهد بود.

این سود آربیتراژ  را می توان به طرق مختلف از جمله؛ خرید یک کالا در بازار و فروش آن در بازاری دیگر، از طریق مبادله ارز با نرخ تبدیل ارز نابرابر یا گزینه های اختیاری خرید و فروش در بازار سهام به دست آورد.

مقاله معرفی انواع دستورات خرید و فروش در بازارهای جهانی و تفاوت آنها را بخوانید.

انواع آربیتراژ

در حالی که آربیتراژ معمولاً به فرصت های معاملاتی در بازار های مالی اشاره دارد، ولی انواع مختلف فرصت های آن، بازار های دیگر را نیز شامل می شود. این موارد عبارتند از:

  • آربیتراژ ادغام‌کننده (Risk arbitrage): به این نوع آربیتراژ ادغام نیز گفته می شود ،چون شامل خرید و نگهداری سهام یک شرکت با هدف بدست آوردن اکثریت سهام همان شرکت است. آربیتراژ ریسک یک استراتژی محبوب در میان صندوق های پوشش ریسک است که سهام هدف را خریداری کرده و سهام خریدار را در کوتاه مدت می فروشد.
  • آربیتراژ خرده فروشی (Retail arbitrage) : درست مثل بازار های مالی ، آربیتراژ را می توان با محصولات خرده فروشی معمولی از سوپرمارکت محل نیز انجام داد. به عنوان مثال اگر نگاهی به  eBay  بیندازید می توانید صد ها محصول خریداری شده در چین را پیدا کنید و به صورت آنلاین و با قیمتی بالاتر در بازار دیگری به فروش برسانبد.
  • آربیتراژ قابل تبدیل (Convertible arbitrage) : آربیتراژ قابل تبدیل شامل خرید یک اوراق بهادار قابل تبدیل و فروش کوتاه مدت سهام اصلی آن است.
  • آربیتراژ منفی (Negative arbitrage) : آربیتراژ منفی به فرصت از دست رفته‌ای می گویند که نرخ بهره ای که وام گیرنده بدهی خود را مطابق آن پرداخت می کند؛ بالاتر از نرخ سود سرمایه گذاری آن وجه باشد.
  • آربیتراژ آماری (Statistical arbitrage) :  همچنین به عنوان stat arb شناخته می شود که یک نوع روش آربیتراژی است که شامل مدل های آماری پیچیده ای برای یافتن فرصت های معامله در میان ابزار های مالی با قیمت های مختلف بازار است. این مدل ها معمولاً مبتنی بر استراتژی های بازگشت به میانگین ​​هستند و به قدرت محاسباتی بسیار قوی نیاز دارند.

آربیتراژ در بازار های مالی

یک آربیتراژ به دنبال تفاوت در قیمت ابزار های مشابه در بازار های مختلف است، این ابزار را با قیمت پایین تر در بازار خریداری می کند و همزمان آن را در بازار دیگر می فروشد که قیمت بالاتری برای ابزار معامله شده پیشنهاد می دهد.

از آنجا که آربیتراژ یک استراتژی سرمایه گذاری کاملا بدون ریسک است ، هرگونه عدم تعادل در قیمت معمولاً کوتاه مدت است؛ زیرا به سرعت توسط رایانه های قدرتمند و الگوریتم های معامله کشف می شود.

انواع  مختلفی از فرصت های آربیتراژی در بازار های مالی وجود دارد، اما بیشتر این فرصت ها به این خاطر است که روش های زیادی برای معامله یک دارایی وجود دارد و دارایی های مختلف تحت تأثیر عوامل یکسانی قرار می گیرند. اما در درجه اول این فرصت ها ناشی از اختیار معامله (options) ، اوراق قرضه قابل تبدیل (convertible bonds) ، و شاخص های سهام هستند.

گزینه اختیار خرید (call option) به معنی خرید سهام با قیمت تعیین شده در اختیار معامله (options) است که در آن فرد آربیتراژ کننده می تواند در روندی که معمولاً به عنوان “آربیتراژ ارزش نسبی”  (relative value arbitrage) شناخته می شود، خرید و فروش انجام دهد. اگر کسی بخواهد یک سهام برای شرکت X بخرد، و بعد آن را به ارزش بیشتر از ارزش اولیه آن بفروشد، این کار او آربیتراژ محسوب می شود.

البته به جای استفاده از اختیار معامله، نوع مشابهی از آربیتراژ را می توان با استفاده از اوراق قرضه قابل تبدیل هم انجام داد. اوراق قرضه قابل تبدیل، در حقیقت اوراق صادر شده توسط یک شرکت است که می توان آن را به سهام شرکت صادر کننده تبدیل کرد و این آربیتراژ در این سطح به عنوان آربیتراژ قابل تبدیل شناخته می شود.

برای آربیتراژ در بورس اوراق بهادار، دسته ای از دارایی ها وجود دارند که به عنوان صندوق های سرمایه‌گذاری مبتنی بر شاخص (Index Funds) شناخته می شوند و اساساً سهام هایی هستند که برای تقلید از عملکرد شاخص بازار سهام طراحی شده اند.

سهام صندوق قابل معامله Diamond  نمونه ای از این شاخص ها است که عملکرد شاخص اقتصادی میانگین صنعتی داو جونز (Dow Jones Industrial Average) را تقلید می کند. گاهی اوقات پیش می آید که قیمت این سهام با 30 سهام متوسط ​​صنعت داو جونز برابر نباشد. در این صورت ، یک آربیتراژ کننده می تواند با خرید آن 30 سهام در نسبت مناسب و فروش سهام دایموند (یا بالعکس) سود کسب کند. این نوع آربیتراژ کاملاً پیچیده است، چون شما را ملزم به خرید دارایی های مختلف می کند. به طور کلی این نوع فرصت دوام زیادی نخواهد داشت؛ زیرا میلیون ها سرمایه گذار هستند که به هر قیمتی که شده می خواهند رقبای خود را در این بازار شکست دهند.

با رشد سرمایه گذاری های ارزی ، استراتژی معروف به آربیتراژ به معامله گران اجازه می دهد تا با خرید و فروش همزمان اوراق بهادار ، کالا یا ارز یکسان در دو بازار مختلف سود کسب کنند. این حرکت به معامله گران امکان می دهد تا از قیمت های متفاوت دارایی مذکور در دو بازار به نفع یک معامله سود ده استفاده کنند.

آربیتراژ ارزی در بازارهای مالی

نمونه هایی از آربیتراژ

مثال زیر را با دقت بخوانید:

سهام TD Bank (TD) هم در بورس اوراق بهادار تورنتو (TSX) و هم در بورس اوراق بهادار نیویورک (NYSE) معامله می شود. بیایید معاملات سهام را با قیمت 63.50 دلار کانادا در بورس اوراق بهادار تورنتو  و با قیمت 47.00 دلار آمریکا در  بورس اوراق بهادار نیویورک و در یک روز مشخص در نظر بگیریم.

در ادامه فرض می کنیم که نرخ تبدیل ارز CAD   USD /   معادل 1.37  دلار باشد ، به این معنی که 1 دلار آمریکا برابر با 1.37 دلار کانادا و47 دلار آمریکا برابر با 64.39 دلار کانادا باشد.  تحت این شرایط، یک معامله گر می تواند سهام TD را با قیمت 63.50 دلار کانادا در TSX خریداری کند و همزمان می تواند همان اوراق بهادار را با قیمت 47.00 دلار آمریکا ،یعنی 64.39 دلار آمریکا ، که معادل 64.39 دلار دلار کانادا است ، بفروشد و در نهایت سود 0.89 دلار برای هر سهم را بدست آورد. در واقع چیزی حدود  $64.39  تا  $63.50 برای این معامله.

مثال دیگری را در نظر بگیرید:

مثلا سهام فلان شرکت XY در بورس اوراق بهادار لندن با قیمت 40 دلار معامله می شود. یک فرد آربیتراژ  کننده متوجه می شود که همین سهام در بورس اوراق بهادار نیویورک (NYSE) با 40.80 دلار معامله می شود. معامله گر می تواند به سادگی سهام را در بورس اوراق بهادار لندن بخرد و آن را در بورس اوراق بهادار نیویورک با سود 0.80 دلار برای هر سهام بفروشد.

اگر بار اول متوجه نشدید، اشکالی ندارد. سعی کنید چندبار آن ها را بخوانید. درک مفاهیم پیچیده با مثال های متعدد آسان می شود!

از آنجا که سرمایه گذار ما احتمالاً تنها کسی نیست که تفاوت قیمت و فرصت معاملاتی بدون ریسک را فهمیده (در حقیقت ، همانطور که اختلاف قیمت نشان می دهد ، صندوق های سرمایه گذاری و نرم افزار پیشرفته آربیتراژ احتمالاً بلافاصله در معامله حضور دارند) ؛ افزایش تقاضا برای سهام با قیمت پایین ، قیمت آن را در لندن بالاتر می برد و به همین ترتیب ، افزایش عرضه در نیویورک قیمت سهام با قیمت بالاتر را پایین می آورد.

ارز ها همچنین ابزاری محبوب برای فرصت های آربیتراژی هستند. برخلاف بورس اوراق بهادار ، ارز ها در صرافی های متمرکز معامله نمی شوند؛ بلکه در بازار های خارج از بورس در سراسر جهان معامله می شوند و همین امر باعث می شود تا آربیتراژ ارز راهی محبوب برای سود حاصل از اختلاف نرخ بین ارز ها باشد.

مقاله تکنیک ریسک فری چیست ؟ و چگونه باید از آن استفاده کرد را از دست ندهید.

سرمایه گذاری در صندوق آربیتراژی

حتی اگر فرصت های آربیتراژ به راحتی مورد بهره برداری قرار نگیرند ، سرمایه گذاران می توانند از وجوه آربیتراژی که به واسطه عدم تعادل قیمت بین بازار سهام و آتی سود می دهند، استفاده کنند. علاوه بر این ، سرمایه گذارانی که می خواهند در مورد چگونگی یافتن فرصت های آربیتراژی بیشتر بدانند ، بهتر است نگاهی به نظریه قیمت گذاری آربیتراژ (APT) که توسط استفان راس در سال 1976 تهیه شده بیندازند.

مراقب هزینه های معامله باشید!

هنگام بررسی فرصت های آربیتراژی ، در نظر گرفتن هزینه های معامله امری  ضروری است؛ زیرا اگر هزینه ها به طرز شدیدی بالا باشد، ممکن است سود حاصل از آن معاملات را خنثی کند. همانطور که در قسمت قبل گفتیم ، اگر هزینه معاملات هر سهم از 0.89 دلار فراتر رود ، در این صورت کل بازدهی آربیتراژ این سود ها را باطل می کند.

نکته: اختلاف قیمت در بازار ها به اندازه یک دقیقه با هم فاصله دارند، بنابراین استراتژی های آربیتراژ فقط برای سرمایه گذاران با دارایی های قابل توجه برای سرمایه گذاری در یک معامله واحد عملی هستند.

اگر همه بازار ها کاملاً کارآمد بودند و ارز از بین می رفت، دیگر هیچ فرصتی برای آربیتراژ وجود نداشت. اما بازار ها به ندرت کامل هستند و این به معامله گران کمک می کند تا فرصت آربیتراژی را شناسایی کرده و از اختلاف قیمت ها بهره ببرند.

مطاله مقاله نکات طلایی مدیریت ریسک و سرمایه گذاری را پیشنهاد میکنیم.

اجتناب از آربیتراژ برای ثبات بازار ضروری است!

فرصت انجام آربیتراژ در همه جا وجود دارد، از دلالان مالی که مشتقات پیچیده سهام را می فروشند تا کلکسیونر های بازی ویدیویی که کارتریج های این بازی ها را در حیاط پشتی خانه هایشان نگه داشته‌اند تا آن ها را در  eBay بفروشند.

با این وجود ، به دلیل هزینه های معامله ، هزینه های مربوط به یافتن فرصت آربیتراژ و تعداد افرادی که به دنبال آن فرصت هستند، غالباً فرصت های آربیتراژی به سختی بدست می آید. سود آربیتراژ عموماً کوتاه مدت است؛ چون خرید و فروش دارایی، قیمت آن دارایی را طوری  تغییر می دهد که این فرصت آربیتراژی را از بین ببرد.

جمع بندی نهایی

  • آربیتراژ زمانی اتفاق می افتد که اوراق بهادار در یک بازار خریداری شود و به طور همزمان و با قیمت بالاتر در بازار دیگری به فروش برسد.
  • اختلاف قیمت موقتی همان دارایی بین دو بازار باعث می شود تا معامله گران سود کنند.
  • تریدر ها اغلب با خرید سهام در یک صرافی خارجی که هنوز قیمت سهام برای نوسان نرخ تبدیل ارز تعیین نشده است، از فرصت آربیتراژ استفاده می کنند.
  • معاملات آربیتراژ به عنوان عملی نسبتاً کم ریسک در نظر گرفته می شوند.
ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.